Negatieve rente is positief, hoezo?

Er bestaat in de wereld zoiets als beperkte rationaliteit, het wil eenvoudig zeggen dat door een gebrek aan informatie en tijd adequate besluitvorming niet altijd mogelijk is. Als gevolg daarvan kunnen beleidsmaatregelen leiden tot een averechts effect van waaruit termen zoals de ‘waan van de dag’ hun geboorte kennen. In dit artikel maken we van rente een WIN-WIN waardoor de (te) oppervlakkige aanname ‘negatieve rente is negatief’ ontkracht wordt. Veel belangrijker is de sociale impact, de negatieve connotatie induceert vaak een reeks acties die – mits toepassing van ‘co-creatieve rente’ – onnodig blijken. Anders gezegd, heel wat maatschappelijke spanning zou geneutraliseerd kunnen worden als hier de nodige aandacht en ontvankelijkheid voor gevonden kan worden.

Simulatiemodel

Positieve NR + inflatie

Voor een korte evaluatie nemen we de eerste simulatie, hierin wordt de inflatie gesteld op 5% met een extreem ‘naakte rente’ van 20%. Voor de klant en de staat is er weinig aan de hand, zij ontvangen hun gelden overeenkomstig de gekozen variabelen. Voor de bank ligt dit anders, onder deze voorwaarden moet zij een bedrag van 25,00€ elders vandaan halen. Tal van opties kunnen hier bedacht worden, rente uit leningen is de meest courante. Belangrijk is de dynamiek die als een stuwkracht het denken en handelen bepaalt, er moet op een of andere manier geld in het laatje komen opdat de klant – met de staat in het verlengde – betaald kan worden.

Negatieve NR + inflatie

Het vierde voorbeeld toont een negatieve BR, dit als combinatie van een negatieve NR die hoger ligt dan de deflatie (of negatieve inflatie). Wanneer we het model strikt toepassen dan zou de staat de klant moeten vergoeden, de RV wordt immers berekend op de NR die in dit geval negatief is. Nominaal betekent dit geen verlies voor de klant, door de inflatie daalt echter wel z’n koopkracht. De bank is hierdoor de enige winnaar, in dit geval wordt het begrijpelijk waarom mensen zouden overgaan tot een bankrun om het verlies te compenseren. Dit voorbeeld wekt weinig vertrouwen, dit wordt anders wanneer we het laatste voorbeeld in beschouwing nemen.

Positieve NR + deflatie

In het laatste voorbeeld zien we een negatieve bruto rente (BR), deze wordt bepaald door een negatieve inflatievergoedng (IV) als gevolg van deflatie. De variabelen werden zo gekozen dat het rendement 100% bedraagt, hiermee wordt de aanname ‘negatieve rente is negatief’ ontkracht. Deze dynamiek betekent een ‘radicale’ ommekeer en vergt dan ook een andere manier van denken, onder deze voorwaarden ontvangt ook de bank geld waardoor ze niet elders terecht moet om de uitgaande rente te compenseren. Anders gezegd, bij deflatie wordt het mogelijk om elke partij – in strikt monetaire zin – te begunstigen.

Epistemologisch obstakel

Het epistemologische obstakel ‘negatieve rente is negatief’ laat zich hier eenvoudig opmerken, reflexmatig kunnen mensen geneigd zijn om hun geld van de rekening te halen om het in andere goederen – zoals edele metalen – te beleggen. In volledige tegenstelling, volgens het laatste voorbeeld betekent negatieve rente nu net meer rendement waardoor de bankrun totaal onnodig blijkt. In zekere zin kunnen we dit zien als een vorm van ‘psychische blindheid’, dit niet als waardeoordeel maar om aan te geven dat (1) een idee zoals ‘co-creatieve rente’ buiten het collectieve aandachtsveld valt en (2) tengevolge dit gemis de maatschappelijke spanning wordt opgedreven. Deze dynamiek kunnen we vangen in een beeld:

rente-09

Synthese

In dit korte bestek hebben we een indicatie gekregen van hoe een epistemologisch obstakel onze visie kan beperken, de (te) oppervlakkige aanname ‘negatieve rente is negatief’ kan ertoe leiden dat onze aandacht wordt afgeleid waardoor een heel ander wereldbeeld – quasi letterlijk – gemist wordt. Binnen het hedendaagse paradigma kunnen we dit als normaal beschouwen, wanneer conformisme heerst dan zal immers de optie ‘co-creatieve rente’ als niet realistisch gezien worden – of zelfs niet eens in onze gedachten opkomen. En dit is geen zaak van goed of kwaad, veel belangrijker zijn de routinematige gedachtenstromen en handelingen die de maatschappelijke spanning op de spits drijven. In dit geval kunnen we de ‘bankrun’ zien als een pervers effect, onnodig op voorwaarde dat een andere denkpiste gevolgd wordt.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s